Ornat pontyfikalny z herbem sufragana Balthasara Liesch von Hornau (I)

Ornat o kroju skrzypcowym (rzymskim), dół przodu i tyłu lekko zaokrąglony, otwór na głowę okrągły, podobnie jak brzegi wykończony plecionym sznureczkiem.. Boki przodu i tyłu z wielkoraportowej tkaniny aksamitnej z okrywą częściową ciętą, z ciemnoczerwonym motywem owoców granatu na złocisto-żółtym tle, z elementami wzoru podkreślonymi pętelkowym splotem metalicznej nici w kolorze złotym, podszewka czerwona atłasowa gładka. Przód i tył ozdobione kolumnami z przedstawieniami figuralnymi w obramieniach architektonicznych (kolumienkowe arkady w kolorze ciemno-złocistym, zwieńczone blankami). Kolumny ornatu wykonane zostały techniką żakardową połączoną z haftem ręcznym: szczegóły postaci (twarze i ręce, ornamenty szat) i detale architektoniczne są podkreślone kolorowym haftem ręcznym różnymi ściegami, głównie atłaskowym.

Przód ornatu zdobi kolumna z trzema postaciami świętych biskupów w szatach pontyfikalnych i mitrach, z pastorałami, umieszczonymi jedna nad drugą w architektonicznych arkadach, pod baldachimami w kolorach (od góry): czerwonym, błękitnym i zielonym. U góry postać biskupa z księgą przebitą mieczem (św. Bonifacy, apostoł Germanów), niżej biskup z modelem kościoła (św. Augustyn, św. Ambroży lub św. Grzegorz Wielki), na dole biskup z otwartą księgą (św. Augustyn lub św. Atanazy Wielki).

Preteksta (kolumna) zdobiąca tył w formie krzyża: w pionie trzy postaci w arkadach, umieszczone jedna nad drugą (od góry): Chrystus Król z orbem i chorągwią Zmartwychwstania z krzyżem, Madonna z Dzieciątkiem, św. Józef z lilią, a poniżej haftowany herb biskupi Balthasara von Hornau (na tarczy trzy pałki wodne, a powyżej mitra biskupia, stuła oraz skrzyżowany krzyż i pastorał). Poziome ramiona kolumny w kształcie krzyża tworzą przedstawienia półpostaci: św. Ignacego Loyoli (biretta, różaniec, pastorał w formie kija pasterskiego) i św. Huberta z jeleniem.

Proweniencja / uwagi:
Ornat (wraz z dalmatyką, kapą i stułą), należy do kompletu szat pontyfikalnych stanowiącego część zespołu XIX-wiecznych szat liturgicznych z fundacji Balthasara Liesch von Hornau (1592-1661), sufragana wrocławskiego od 1625 r. zarządzającego diecezją podczas częstych nieobecności ordynariuszy (Karola Ferdynanda Wazy i Leopolda Wilhelma Habsburga), hojnego mecenasa wrocławskiej katedry.

Z fundacji von Hornau’a sporządzano elementy wyposażenia i szaty liturgiczne przez stulecia po jego śmierci, zgodnie z życzeniem fundatora umieszczając na przedmiotach jego herb. Ornat jest interesujący pod względem stylistycznym i technologicznym. Użycie ciężkiej aksamitnej tkaniny o wzorze inspirowanym XV-wiecznymi aksamitami włoskimi, a także bogato zdobione kolumny oraz styl i kolorystyka umieszczonych na nich przedstawień figuralnych nawiązują do ornatów gotyckich, podczas gdy skrzypcowy krój jest charakterystyczny dla ornatów potrydenckich. Kolumny zostały wykonane z wykorzystaniem technologii przemysłowej: podstawą dla ręcznego haftu jest tkana żakardowo szeroka taśma z motywem postaci w architektonicznych arkadach w stylu neogotyckim.

W odniesieniu do postaci biskupów zdobiących przód kolumny, identyfikacja św. Bonifacego jest jednoznaczna (książka przebita mieczem), natomiast atrybuty dwóch pozostałych dopuszczają różne interpretacje. Przedstawienie św. Atanazego Wielkiego, walczącego z heretykami biskupa Aleksandrii, przywoływałoby motyw wygnania z diecezji, którego doznał zarówno święty, jak i fundator, zmuszony uchodzić z diecezji przed Szwedami w czasie wojny trzydziestoletniej.