Najświętszy Sakrament

Trzecia i ostatnia fundacja Bractwa Najświętszego Sakramentu poświęcona była Eucharystii i zdobi wschodnią kaplicę po stronie południowej. Świadczy o tym inskrypcja na gzymsie zamykającym kondygnację cokołową: «Ad augendum splendorem hujus ecclesiae confraternitas sanctissimi sacramenti vitrea picta proprio sumptu fieri curavit» (Aby pomnożyć blask tego kościoła, Bractwo Najświętszego Sakramentu Ołtarza kazało wykonać to malowane okno na swój koszt).

Ponownie naruszając warunki konkursu, Mehoffer połączył witraże w czterech lancetach obu okien w jednolitą kompozycję. Nad cokołem otwierają się dwa łuki pełne, które niosą poziome zamknięcie z bogatą dekoracją secesyjną. Z lewej strony stoi w glorii świetlnej monstrancja z hostią na ołtarzu. Nad nią unosi się Gołębica Ducha Świętego, a obok płonie wiele świec. Krzyż, z którego Chrystus podtrzymywany przez anioły pochyla się ku Eklezji (Kościołowi), zajmuje obie prawe pasy okienne. Eklezja trzyma kielich, do którego zbiera krew z rany boku. Dywan z wotów (Exvotos) tworzy tło ukrzyżowania. W tym, według Mehoffera, wyraża się wdzięczność wiernych za ofiarę Chrystusa. Z dołu z prawej strony ciągną dymiące anioły w uroczystej procesji do ołtarza, przed którym personifikacja Wiary adoruje Sakrament. Jej jasna szata stapia się z obłokami kadzidła, które wznoszą się z trybularzy aniołów. W zaroślach u dołu po lewej zaplątał się baran.

Motyw wieży, która wznosi się nad głową świętej Barbary, nawiązuje do jej legendy i jest jej atrybutem rozpoznawczym. Barbara zetknęła się z chrześcijaństwem i dlatego odrzuciła małżeństwo. Aby zapobiec dalszym wpływom chrześcijan na Barbarę, ojciec zamknął ją w wieży, jednak nie mógł zapobiec temu, że nadal żyła swoją wiarą i nawet pod wpływem najgorszych tortur się jej nie wyrzekła. Baszta Stolarzy z murów miejskich Krakowa posłużyła Mehofferowi za wzór do ukształtowania tego atrybutu.

W swojej ogólnie oryginalnej kompozycji Mehoffer sięga również po tradycyjne motywy ikonografii chrześcijańskiej. Należy do nich Ecclesia (Uosobienie Kościoła), która zbiera do kielicha krew z rany w boku. Pojawia się ona w przedstawieniach Ukrzyżowania od czasów karolińskich. Sam Chrystus, pochylający się ku personifikacji Kościoła, przypomina Amplexus (objęcie) świętego Bernarda. Ukrzyżowany objawił mu się podczas modlitwy, a uwalniając ramiona z krzyża, Jezus objął świętego. Motyw ten Mehoffer połączył z innym wizerunkiem Chrystusa z XV wieku, tak zwaną Pietą Anielską. W tej kompozycji aniołowie podtrzymują zdjętego z krzyża Chrystusa i opłakują go. Wreszcie baran jest kluczem do zrozumienia całego obrazu. Został on ofiarowany przez Abrahama zamiast jego syna Izaaka, symbolizując tym samym ofiarę Chrystusa i jej codzienne powtarzanie w Eucharystii.

Gigapixele

search

Zobacz inne zabytki z kategorii: Malarstwo