Senat RP wspiera cyfryzację dziedzictwa Tadeusza Kościuszki w Twierdzy West Point

Prezydium Senatu RP, uchwałą nr 50 z dnia 5 marca 2026 roku, przyznało Fundacji Wirtualizacji Narodowego Dziedzictwa Kulturowego dotację w wys. 150 tys. złotych na realizację bezprecedensowej cyfryzacji i wirtualnego upowszechnienia polskiego dziedzictwa na terenie legendarnej Akademii Wojskowej West Point w Stanach Zjednoczonych. Projekt „Tadeusz Kościuszko w West Point – Cyfrowe Dziedzictwo Polsko-Amerykańskiego Bohatera Wolności” realizowane jest w ramach programu opieki nad Polonią i Polakami za granicą, w kierunku zachowania dziedzictwa narodowego i promocji kultury polskiej.

Rok 2026 – potrójna korona rocznic

Projekt startuje w wyjątkowym momencie historycznym. Rok 2026 to rok „potrójnej korony rocznic”: 250. rocznica przybycia Tadeusza Kościuszki do Ameryki, 280. rocznica jego urodzin oraz 250-lecie Niepodległości Stanów Zjednoczonych (Sestercentennial). To właśnie w tym symbolicznym kontekście Fundacja podejmuje się zadania, które łączy pamięć o polskim bohaterze z najnowocześniejszymi technologiami XXI wieku.

Cyfrowe bliźniaki amerykańskiej twierdzy

Zadanie polega na stworzeniu metrologicznych „cyfrowych bliźniaków” (Digital Twins) kluczowych obiektów związanych z Kościuszką w West Point. Zespół Fundacji, wykorzystując własne mobilne laboratorium digitalizacyjne, przeprowadzi kompleksową dokumentację przy użyciu naziemnych skanerów laserowych (TLS), skanerów światła strukturalnego (SLS), dronów do fotogrametrii lotniczej, kamer 360 do opracowania sppacerów VR,  oraz zrobotyzowanych narzędzi do fotografii gigapikselowej i gigapanoram o rozdzielczości min. 1 miliarda pikseli.

Digitalizacji poddane zostaną m.in.: Fort Putnam – kluczowy element systemu obronnego zaprojektowanego przez Kościuszkę, pozostałości Fortu Clinton oraz redut, słynny Ogród Kościuszki na klifie zagrożony erozją, najstarszy pomnik w West Point ze statuą Kościuszki z brązu, ufundowany jako jedyny ze składek kadetów, fragmenty 186-tonowego Wielkiego Łańcucha blokującego rzekę Hudson, a także bezcenne artefakty z West Point Museum – mapy, broń, mundury i osobiste pamiątki Naczelnika.

Historyczna zgoda Akademii West Point

Kluczowym atutem projektu jest uzyskanie przez Fundację bezprecedensowej, formalnej zgody (Legal Review) władz Akademii West Point na przeprowadzenie prac dokumentacyjnych na terenie tej restrykcyjnej bazy wojskowej. Memorandum wydane w maju 2025 r. stwierdziło brak prawnych przeciwwskazań do wsparcia działań Fundacji. To pierwszy w historii przypadek tak kompleksowej zgody na cyfrową dokumentację poloników w sercu amerykańskiej armii.

Muzeum bez murów – dziedzictwo dla każdego Polaka

Wytworzone zasoby cyfrowe zostaną udostępnione nieodpłatnie na portalu wirtualnedziedzictwo.pl w formie immersyjnych spacerów wirtualnych, interaktywnych modeli 3D, fotografii gigapikselowych, gigapanoram, filmów video, w tym 360 stopni oraz zdjęć. Projekt przełamuje bariery fizyczne – Akademia Wojskowa West Point (USMA) to czynna baza wojskowa o restrykcyjnym dostępie dla cywilów – oraz geograficzne, umożliwiając każdemu Polakowi na świecie wirtualne wejście do miejsc, w których tworzyła się legenda Kościuszki. Projekt jest skierowany szczególnie do młodego pokolenia Polonii – „Digital Natives” – oferując nowoczesne narzędzia edukacyjne zastępujące statyczne podręczniki interaktywnym doświadczeniem.

Międzynarodowe partnerstwo

Projekt realizowany jest we współpracy z Akademią Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point (gospodarz terenu), Muzeum Tadeusza Kościuszki w Solurze (Szwajcaria – tu umarł) oraz Instytutem Biblioteka Polska w Paryżu (Francja – to tutaj studiował inżynierię wojskową przez przybyciem na kontynent amerykański).

Faza I globalnego programu

Przedsięwzięcie stanowi I Fazę strategicznego programu cyfrowego scalania rozproszonego dziedzictwa Kościuszki. Kolejne etapy, zaplanowane na 2027 rok (210. rocznica śmierci Naczelnika, 250. rocznica Bitwy pod Saratogą), obejmą cyfrową dokumentację zbiorów w Szwajcarii (Solura) i Francji (Paryż), tworząc kompletny, wirtualny pomnik bohatera dwóch kontynentów.